Kısa cevap
İmar barışı, 2018'de 3194 sayılı İmar Kanunu'na eklenen geçici 16. madde ile ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapıların Yapı Kayıt Belgesi alınarak kayıt altına alınmasını sağlayan düzenlemedir. Belge, yıkım kararını ve idari para cezasını durdurur; ancak mülkiyet vermez. Tapu, ancak cins değişikliği ve kat mülkiyeti işlemleri tamamlandığında doğar.
Tanım ve yasal dayanak
İmar barışı, kamuoyunda "imar affı" olarak bilinen düzenlemenin resmi adıdır. 18 Mayıs 2018'de yürürlüğe giren 7143 sayılı Kanun ile 3194 sayılı İmar Kanunu'na eklenen geçici 16. maddeye dayanır.
Düzenlemenin amacı, 31 Aralık 2017 tarihinden önce yapılmış ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıları kayıt altına almaktı. Başvurular 2018 yazında açıldı ve uzatmalarla birlikte 2019'da kapandı. Başvurusunu yapıp bedelini ödeyenlere Yapı Kayıt Belgesi düzenlendi.
İmar barışı ne DEĞİLDİR
Sahadaki en büyük yanlış anlama burada. Yapı Kayıt Belgesi alan çok sayıda malik, işinin bittiğini düşünerek yıllarca hiçbir adım atmadı. Belgenin ne olmadığını netleştirelim:
- Tapu değildir. Mülkiyeti göstermez, tapu kütüğüne kendiliğinden işlenmez.
- Yapı ruhsatı değildir. Yapıyı imara uygun hâle getirmez; yalnızca mevcut hâliyle kayda alır.
- Yapı kullanma izni (iskân) değildir. Ancak belge sayesinde su, elektrik ve doğal gaz aboneliği yapılabilir.
- Depreme dayanıklılık belgesi değildir. Yapının güvenliği konusunda hiçbir tespit içermez; sorumluluk malike aittir.
- Kalıcı bir imar hakkı değildir. Kentsel dönüşüm veya yeniden yapım hâlinde geçerliliğini yitirir.
Belgenin gerçek değeri, sonrasında açtığı kapıda: cins değişikliği ve kat mülkiyeti işlemleriyle yapının tapuya işlenmesi.
Hangi yapılar kapsamda
Yapı Kayıt Belgesi, 31 Aralık 2017'den önce yapılmış ve başvurusu süresinde yapılmış yapıları kapsıyordu. Kapsam dışında kalan başlıca durumlar şunlardı:
- Üçüncü kişilere ait özel mülkiyet üzerindeki yapılar
- Hazineye ait sosyal donatı için tahsisli araziler üzerindeki yapılar
- Boğaziçi sahil şeridi ve öngörünüm bölgesi
- İstanbul tarihi yarımadanın belirli bölgeleri
- Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alanı
2026'da durum ne
Net cevap
2026'da yeni bir imar affı yürürlüğe girmedi. Yeni Yapı Kayıt Belgesi düzenlenmiyor ve yeni başvuru alınmıyor. 22 Mayıs 2026'da yürürlüğe giren 7579 sayılı Kanun yalnızca bir süre uzatımı getirdi.
7579 sayılı Kanun, daha önce Yapı Kayıt Belgesi almış ancak Hazine veya belediye taşınmazını satın alma ve ödeme işlemlerini tamamlayamamış kişilere 31 Aralık 2026'ya kadar süre tanıdı. Aynı düzenleme 2/B alanları ve Hazine tarım arazilerinin satışına ilişkin bazı başvuru ve ödeme sürelerini de kapsıyor.
Bu süre uzatımının iki pratik sonucu var: peşin ödemede yüzde 20, en az yarısının peşin ödenmesinde yüzde 10 indirim uygulanıyor; ve önceki ödeme süresi dolmuş dosyalarda satış bedeli, aradaki dönem için TÜİK aylık TÜFE değişim oranlarına göre güncelleniyor.
31 Aralık 2026 son tarihinin kimleri kapsadığını ayrıntılı olarak anlattık →
Belgeden tapuya giden yol
Yapı Kayıt Belgesinden tapuya giden yol, arsanın kime ait olduğuna göre ikiye ayrılır. Bu ayrımı bilmeden atılan her adım zaman kaybıdır.
Arsa sizinse
Doğrudan cins değişikliği ile başlanır: harita mühendisi zemin tespit tutanağını hazırlar, mimar röleve ve mimari projeyi çizer, dosya kadastroda onaylanır ve tapuda taşınmazın niteliği güncellenir. Ardından kat mülkiyeti tesis edilerek her bağımsız bölüm için ayrı tapu çıkarılır. Bu yol için yasal bir son tarih yoktur.
Arsa Hazine veya belediyenin ise
Önce arsanın satın alınması gerekir. Başvuru, taşınmaz il merkezindeyse Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü Milli Emlak Müdürlüğüne; ilçedeyse Kaymakamlık Milli Emlak Şefliğine yapılır. Satın alma tamamlandıktan sonra yukarıdaki adımlar aynen izlenir. Bu yolda son tarih 31 Aralık 2026'dır.
İptal ve riskler
Yapı Kayıt Belgesi dokunulmaz değildir. Gerçeğe aykırı beyan tespit edilirse belge iptal edilir. Sonuçları ağırdır:
- Ödenen bedel iade edilmez
- İdari para cezası ve yıkım kararı uygulanır
- Türk Ceza Kanunu 206. madde (resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan) kapsamında suç duyurusunda bulunulur
- İş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilebilir
- Su, elektrik ve doğal gaz abonelikleri sonlandırılabilir
- Belgeye dayanarak yapılmış satışlar geçersiz sayılabilir
Beyanında hata olduğunu fark eden malikin yapması gereken şey bellidir: tespit edilmesini beklemeden belgeyi e-Devlet üzerinden güncellemek. Güncelleme onaylandığında eski belge iptal edilir ve düzeltilmiş bilgilerle yeni belge düzenlenir.
Sık sorulan sorular
İmar barışı, 2018 yılında 3194 sayılı İmar Kanunu'na eklenen geçici 16. madde ile ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapıların Yapı Kayıt Belgesi alarak kayıt altına alınmasını sağlayan düzenlemedir.
İmar barışı yapıyı yasal hâle getirmez; yapıyı devlet kayıtlarına alır ve yıkım ile idari para cezasını durdurur. Asıl kazanım, bu belgenin ardından yapılan cins değişikliği ve kat mülkiyeti işlemleriyle tapunun düzene girmesidir.
Hayır. 2026 itibarıyla yeni bir imar affı yürürlüğe girmedi ve yeni Yapı Kayıt Belgesi düzenlenmiyor. Başvurular 2019'da kapandı.
2026'da yürürlüğe giren 7579 sayılı Kanun yeni bir af getirmiyor; yalnızca daha önce Yapı Kayıt Belgesi almış ancak satın alma ve ödeme işlemlerini tamamlayamamış kişilere 31 Aralık 2026'ya kadar süre tanıyor. Yapı Kayıt Belgesi olmayan yapılar bu kapsamda değil.
Hayır. Yapı Kayıt Belgesi bir mülkiyet belgesi değildir; yapının kayıt altına alındığını gösterir. Mülkiyet ancak cins değişikliği ve kat mülkiyeti işlemleri tamamlandığında tapuya işlenir.
Yapı Kayıt Belgesi, yapının yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm uygulamasına kadar geçerlidir; belgenin kendisi için bir son kullanma tarihi yoktur.
Ancak belgeye dayanarak yapılacak bazı işlemlerin süresi vardır. Hazine veya belediye arsasının satın alınması bunların başında gelir ve son tarihi 31 Aralık 2026'dır.
e-Devlet üzerinden Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı hizmetleri altındaki Yapı Kayıt Belgesi sorgulama ekranından belgenizin güncel durumunu görebilirsiniz.
Önce yapının bulunduğu arsanın mülkiyeti tespit edilir. Arsa sizinse cins değişikliği ve kat mülkiyeti yapılır; Hazine veya belediyenin ise önce arsa satın alınır, sonra aynı adımlar izlenir.
Her iki yolda da zemin tespit tutanağı, mimari proje, kadastro onayı ve tapu tescili aşamaları vardır. Harita mühendisi ve mimar imzası zorunludur.
Cins değişikliği, tapuda 'arsa' veya 'tarla' görünen taşınmazın niteliğinin üzerindeki gerçek yapıya göre güncellenmesidir ve kat mülkiyetine geçmenin ön şartıdır.
Cins değişikliği tamamlandıktan sonra kat mülkiyeti tesis edilir; bağımsız bölüm projesi, yönetim planı ve malik muvafakatleriyle her daire, dükkân veya blok için ayrı tapu senedi düzenlenir.
Bankalar konut kredisini kural olarak kat mülkiyetli tapuya verir. Yapı Kayıt Belgesi tek başına kredi için yeterli olmaz; cins değişikliği ve kat mülkiyeti tamamlandığında yapı kredilendirilebilir hâle gelir.
Hisseli tapuda sattığınız şey daire değil, parseldeki paydır. Alıcının belirli bir daireye malik olabilmesi için kat mülkiyeti tesis edilmiş ve bağımsız bölüm tapusu çıkarılmış olması gerekir.
Kat irtifakı, henüz tamamlanmamış yapıda ileride doğacak bağımsız bölüm üzerindeki haktır; kat mülkiyeti ise tamamlanmış yapıda bağımsız bölümün fiilen mülkiyetidir.
Kaynak notu
Bu sayfadaki bilgiler 3194 sayılı İmar Kanunu geçici 16. madde, 7143 sayılı Kanun ve 22 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7579 sayılı Kanun düzenlemelerine dayanmaktadır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosya kendi koşullarında değerlendirilir.